Κυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

χρονια πολλα

Πανάς Παναγιώτης ο Σπαρτινος Αγωνιστης και ποιητης

Πανάς Παναγιώτης
ΓΕΝΝΗΣΗ: Σπαρτιά Κεφαλονιάς 1832
ΘΑΝΑΤΟΣ: Πειραιάς 1896
Εκτύπωση

1.  Έλαμπε την νύκτα ταύτην ήλιος ακτινοβόλος
και εχύνετο το μαύρον πέριξ φως των κεραυνών.
Εν σιγή βρονταί εβόων. Ήστραπτε της γης ο θόλος,
και το έδαφος εν λύπη έχαιρε των ουρανών.

Όρθιος εν εγρηγόρσει εκοιμώμην εν τη κλίνη,
ότε αίφνης έμπροσθέν μου έστη γέρων νεαρός,
κι εν ευγλώττω σιγή λέγει: τι ανήσυχος γαλήνη,
τι ακτινοβόλον σκότος, τι τερψίλυπος καιρός!
«Νεοελληνική ποίησις: Ρωμαντική σχολή», 1-8. Έργα αργίας, 1883. Κ.Θ. Δημαράς (επιμ.), Ποιηταί του ΙΘ΄ αιώνα. Βασική Βιβλιοθήκη, 12. «Αετός» Α.Ε., 1954. λζ΄.



2.  Πάρε δυο σύγνεφα· μια λίτρ’ αγέρα·
δροσιάς δυο γράνα και μια φλογέρα·
τρεις τόνους Πίνδο· τέσσαρους χιόνι·
μια λίτρ’ ανάσαση και ένα αηδόνι,
δεμάτια τέσσερα δάφνες, μυρτούλες·
ράσα· ξεσκλίδια· γύφτους· αυγούλες·
πέντ’ έξι σήμαντρα· γλαν γλαν καμπόσα·
χιλιάδες κύματα· Όλυμπο και Όσσα·
κρεβάτια· γαίματα· σάπια κουφάρια·
αστροπελέκια· σκύλους και ψάρια
[...]
και νεκρολούλουδα χορτάτη δόση.
Αχτίδες· σάβανα και έρμα πλάγια·
ένα βρικόλακα· μια κουκουβάγια·
έναν Αλήπασα· καντάρι τρέλα...
Σε μια θεόχτιστη ρίξ’ τα παδέλα·
ύστερα κρούσταλλο ρίξε νεράκι
βρυσούλας γέννημα, ή και απ’ αυλάκι.
Πέσε τ’ ανάσκελα και πίθωσέ τα
στα έρμα στήθια σου και βάσταέ τα.
Φύσησε, φύσησε στα σωθικά σου,
καμίνι άναψε μες στην καρδιά σου.
[...]
Ας πάρει μπούρμπουλα μονάχα τρία,
και είναι έτοιμο μ’ επιτυχία
γιαχνί αθάνατο, ποιητικό...
Κένωσ’ το, κένωσ’ το ζεστό-ζεστό
σε αλαβάστρινο σκουτέλι ή πιάτο...
και πες του κόσμου: Κόπιασε, φά’ το.
«Ποιητική συνταγή», 1-10, 22-32, 35-40. 1868. Έργα αργίας, 1883. Λίνος Πολίτης, Ποιητική Ανθολογία, Ε΄. Ο Σολωμός και οι Εφτανησιώτες. «Δωδώνη», χ.χ. 154-155.



3.  Του γκιόνη όποιος λέει πως η φωνή
στης φύσης τη μεγάλη αρμονία
δεν είναι αναγκαία, ―με συγχωρεί―
μα λέει μια μεγάλη ανοησία...
Μονότονο θα ήτανε το αηδόνι,
εάν δεν ήταν κι η φωνή του γκιόνη.
«Πρόλογος», 1-6. Έργα αργίας, 1883. Λίνος Πολίτης, Ποιητική Ανθολογία, Ε΄. Ο Σολωμός και οι Εφτανησιώτες. «Δωδώνη», χ.χ. 154.

ΣΠΑΡΤΟ-ΣΠΑΡΤΑΚΟΣ-ΣΠΑΡΤΙΑ

Σπάρτο» στα αρχαία Ελληνικά -στα λατινικά «spartum»- είναι το σχοινί το οποίοπαράγεται από το ομώνυμο θαμνοειδές φυτό. Ίσως ο αμπελώνας του Βεζούβιου, όπου και υπήρχε αυτό, πέραν από τους περίφημους οίνους με τις πολλές ονομασίεςπροέλευσης, να διαθέτει στο ιστορικό του, μια προέλευση ονομασίας. Ο λόγος για τοόνομα του Σπάρτακου. Ο οποίος, σχεδόν αμέσως μετά την έναρξη της επανάστασης, και ενώ βρίσκονταν με τους υπόλοιπους εξεγερθέντες συντρόφους του δούλους τηςσχολής μονομάχων Καπύης στο γνωστό αυτό ηφαιστιογενές όρος, δέχθηκαν επίθεσηαπό το Ρωμαϊκό στρατό που έσπευσε σε κατάπνιξη του κινήματος τους. Στην παρθενική της σύγκρουση η αποτελούμενη από 70 έως 80 μέλη, ομάδα τουςέκανε χρήση των σπάρτων, των σχοινιών που έλεγα πριν -περί κλώνων αγράμπεληςαναφέρονται άλλες πηγές- με αποτέλεσμα να κατεβεί διαμέσου απόκρημνων πλευρώνστην υπώρεια, και να βρεθεί στα νώτα του εκστρατευτικού σώματος. Ο αιφνιδιασμόςτου τελευταίου που ανηφόριζε δια της μοναδικής οδού προσπέλασης στην κορυφή, υπήρξε μεγάλος. Όπως επίσης και οι απώλειες. Ακόμη όμως μεγαλύτερος, υπήρξε οθαυμασμός της Ρωμαϊκής κοινής γνώμης προς το νέο θρύλο. Το Θράκα επαναστάτη. Τον άνθρωπο των σπάρτων, εξ ου και Σπάρτακος

ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ ΑΠ' ΑΥΤΟ ΠΗΡΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΣΠΑΡΤΙΑ

Σπάρτο – Spartium junceum

Ανήκει στην οικογένεια Leguminosaeκαι είναι θάμνος ύψους 1-3 μ. Έχει πολυάριθμα όρθια, σχοινόμορφα κλαδιά. Τα φύλλα είναι αραιά, μικρά (1-3 εκ.), λογχοειδή και εύπτωτα. Τα άνθη είναι αρωματικά και διατάσσονται σε ακραίους βότρεις. Έχουν σωληνοειδή κάλυκα, με πέντε πολύ μικρούς οδόντες και κίτρινα, ψυχόμορφα άνθη μήκους 2 εκ. Ο καρπός (χέδρωπας) είναι επίπεδος και τριχωτός. Απαντάται σε θαμνώνες των χαμηλών υψομέτρων.
Η Κοινότητα Σπαρτιάς ιδρυθηκε με ΒΔ στις 16/12/1912 (ΦΕΚ Α 248/18-12-1912) Με το ιδιο ΒΔ προσαρτηθηκανστην Κοινοτητα Σπαρτιας οι συνοικισμοί "Κοριανα" και "Κλεισματα".

H Κοινοτητα ΣΠΑΡΤΙΩΝ καταργήθηκε και εντάχθηκε στο Δήμο Λειβαθούς με το ν 2539/97 (ΦΕΚ 244 Α/4-12-1997)