Οι δέκα εντολές , του Παναγιώτη Πανά

Οι δέκα εντολές της εποχής μας, του Παναγιώτη Πανά

Λέω σήμερα να θυμηθούμε τον ξεχασμένο Κεφαλονίτη ΣΠΑΡΤΙΝΟ  ποιητή Παναγιώτη Πανά (1832-1896), τον ριζοσπάστη σατιρικό ποιητή και δημοσιογράφο, που αυτοκτόνησε σε ένα πειραιώτικο ξενοδοχείο άρρωστος, απογοητευμένος και χρεωμένος. Βιογραφία του Πανά μπορείτε να δείτε εδώ, στο ιστολόγιο αυτό.
Η τελευταία ποιητική συλλογή του Πανά, τα «Έργα αργίας», είναι και η πιο γνωστή -περιέργως δεν υπάρχει  στα google books, παρόλο που έχουν περάσει πολύ περισσότερα από 70 χρόνια από τον θάνατο του ποιητή. Το ποίημα του Πανά που θα μείνει, τουλάχιστο στην ιστορία της λογοτεχνίας μας, είναι η περίφημη στον καιρό της Ποιητική συνταγή, στην οποία ο Πανάς ειρωνεύεται, πολύ καυστικά έστω κι αν λίγο άδικα, την ποιητική του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, δίνοντας μιαν έμμετρη συνταγή για το πώς να γράφει κανείς ποιήματα αλλά Βαλαωρίτη:
Πάρε δυο σύγνεφα· μια λίτρ’ αγέρα·Δροσιάς δυο γράνα και μια φλογέρα·Τρεις τόνους Πίνδο· τέσσαρους χιόνι·Μια λίτρ’ ανάσαση και ένα αηδόνι,
Οι δέκα εντολές της εποχής μας
1
Το χρυσάφι πρώτα αγάπα, λάτρευέ το για Θεό σου,
έπειτα έχε το ασήμι για πλησίον κι αδελφό σου.
2
Τίμα πάντα τους γονείς σου, όταν έχουν να σ’ αφήσουν,
μια καλή κληρονομία, σαν εδώθε ξεπροβίσουν.
3
Βλέπεις άνθρωπο αφεύκτως ότι πνίγεται; Μη δώσεις
χέρι έξω ναν τον βγάλεις, πρώτα κάτι αν δεν σουφρώσεις.
4
Πρόσεξε εις τη ζωή σου να μην ψευδομαρτυρήσεις…
απ’ τον ψεύτικό σου όρκο πρώτα κάτι αν δεν κερδίσεις
5
Φύλαε πάντα της παρθένας την τιμή’ εκτός ανίσως
σ’ εμποδίζει ναν το κάνεις κέρδος, όρεξη ή μίσος.
6
Την πατρίδα σου αγάπα. Πρόσεξε μην την προδώσεις,
την τιμή της προδοσίας πριν στην τσέπη σακουλώσεις
7
Λήστευε τες έξι μέρες, και την έβδομη ν’ αφήνεις
διά να διασκεδάζεις, για να τρως και για να πίνεις.
8
Μην φονεύσεις, παρά όταν να το κάνεις εμπορέσεις
χωρίς φόβο εις τα νύχια της ανάκρισης να πέσεις.
9
Από την κλοπή προτίμα πάντα την πλαστογραφία,
των βαρβάρων μόνων είναι η κλοπή κληρονομία.
10
Του γειτόνου σου το πράμα ποτέ μην επιθυμήσεις
όταν δεν υπάρχει τρόπος μια φορά ναν τ’ αποχτήσεις.
Αυτά όλα εάν τα κάμνεις θε να ζεις ευτυχισμένος
και ο κόσμος ό,τι λέγεις θαν τ’ ακούει ξεχασμένος.
Παναγιώτης Πανάς